Robots nemen werk in kassen over

06-07-2018    06:25   |    Goedemorgen

Kassen en velden staan nog vol met mensen die groenten en fruit oogsten. Maar het duurt waarschijnlijk niet lang meer voordat robothanden het werk (deels) overnemen.

Al duizenden jaren helpt technologie bij de voedselproductie. Strikt genomen begon dat al vanaf het moment dat de mens simpel werktuig zoals een ploeg inzette. Inmiddels schaffen boeren volautomatische melkrobots en oogstsystemen aan. Maar er is een werkgebied waar machines nog verrassend afwezig zijn: het plukken van gewassen zoals tomaten, paprika’s en aardbeien is nog niet op grote schaal aan robothanden besteed.

Het hele jaar door trekken legers werknemers de kassen in die doorgaans voor een relatief laag loon, lange en zware werkdagen hebben. Dat verandert waarschijnlijk. Neem de ontwikkelingen in de robotica en voeg daar een vleugje kunstmatige intelligentie aan toe en je hebt een plukrobot die de plukkers verslaat. Binnen enkele jaren gaan dit soort machines wellicht door de kassen. Waarom was het tot nu toe zo moeilijk om automatisch vruchten te oogsten? En zitten de boeren eigenlijk wel te wachten op de invasie van de plukrobot?

Lastige gewassen

Eldert van Henten is professor Farm Technology van Wageningen University & Research en ontwikkelde twintig jaar geleden met collega’s al een robot die komkommers plukte. “De machine oogstte komkommers onder gecontroleerde omstandigheden”, zegt hij. “Het teeltsysteem moest hiervoor wel anders: tuinders dienden over te stappen op een zogenoemd hogedraadteeltsysteem, met een openere en toegankelijkere gewasstructuur. Dit bleek een obstakel, en bovendien stortte de komkommermarkt in. Het project ging als een nachtkaars uit.”

Maar ook nadat de markt weer herstelde, bestormden de robots niet bepaald de kassen. Hoe ogenschijnlijk simpel het plukken van een komkommer of paprika ook lijkt, de robot krijgt het maar moeilijk onder de knie. Dat begint met de relatief complexe omgeving van de werknemers in de kassen. Paprika’s hangen op verschillende hoogtes en zijn doorgaans verstopt onder een dicht bladerdek. Om een vrucht te vinden vertrouwen zij niet alleen op hun ogen maar gebruiken ook tast.

Na lokalisatie pak je een vrucht (voorzichtig) vast en stel je vast of hij rijp is én aan de kwaliteitseisen van de teler voldoet. Een werknemer doet daar niet lang over, hij laat de vrucht hangen of snijdt hem af en leg hem weg in een container. “Een computer die is gewend aan recht-toe-recht-aan-informatie had moeite met dit soort beslissingen. Maar door ontwikkelingen op het gebied van kunstmatige intelligentie zijn computers inmiddels in staat gevarieerde informatie van sensoren te interpreteren. Ze zien waar de vruchten hangen, en of ze geplukt mogen worden”, zegt Van Henten. “Ook gaan robotarmen nu beter om met zachte materialen dan twintig jaar geleden.”

Van Henten is ervan overtuigd dat de robots de werknemers in de kas uiteindelijk vervangen. “Maar daar gaat een krachtenspel aan vooraf”, zegt hij. “Ruwweg een derde van de kosten van een tuinder gaat nu naar personeel. Die kosten verdwijnen als je robots gebruikt, maar ook robots zijn duur, in zowel aanschaf als onderhoud.”

Zolang er nog goedkope arbeid te vinden is, is investeren in een robot misschien niet aantrekkelijk. Maar dat kan snel veranderen, denkt Van Henten. “De tuinbouw in Nederland drijft nu vooral op buitenlandse arbeiders, maar zodra die herkomstlanden welvarender worden, komen die mensen óók niet meer. Op een bepaald punt is er nauwelijks nog goedkope arbeid, en dan is de robot een aantrekkelijk alternatief.”

Weerstand tegen technologie

Technologie zoals plukrobots maakt de landbouw nóg industriëler dan het al is. Van Henten merkt dat hier soms weerstand tegen bestaat. “Er is een gevoelige relatie tussen technologie en de ‘beleving’ van de consument”, zegt hij. “Deze accepteert niet zonder meer iedere nieuwe technologie, denk aan genetisch gemodificeerde gewassen. Maar eigenlijk ontkomen we niet aan de introductie van nog meer machines, want er zijn nog weinig mensen te porren om plukker te worden. De technologisering van de voedselproductie trekt overigens ook jonge mensen aan die veel interesse hebben in technologie.”


Reacties (0)

Er zijn nog geen reacties

Reageer op dit bericht

Meer nieuws